Svečano otvaranje izložbe
MAT(R)ICA. ZA DVA VEKA JUBILEJA
autora dr Danila Vuksanovića
Petak, 29. maj 2026. godine u 18.00 sati
Srpski crkveni muzej u Sentandreji, Mađarska
U godini obeležavanja velikog jubileja, dva veka postojanja Matice srpske, Galerija
Matice srpske realizuje mnogobrojne programe i izložbe. Jedna od njih je i izložba
Mat(r)ica. Za dva veka jubileja autora dr Danila Vuksanovića, koja se realizuje u
saradnji sa Srpskim crkvenim muzejom u Sentandreji.
Izložba je otvorena večeras u Srpskom crkvenom muzeju u Sentandreji, na kom su
se prisutnima obratili Njegovo preosveštenstvo Mitropolit budimski i
administrator temišvarski Lukijan, dr Kosta Vuković, direktor Srpskog
crkvenog muzeja, dr Tijana Palkovljević Bugarski, upravnica Galerije Matice
srpske, Totmajor Balaž, poslanik mađarskog parlamenta i Maja Gojković,
predsednica Pokrajinske vlade.
Njegovo preosveštenstvo Mitropolit budimski i administrator temišvarski
Lukijan uputio je pozdravnu reč prisutnima: „Istinska umetnost nije bila samo
pitanje umeća, ona je pitanje duha. Naš narod je kroz vekove često ostajao bez države,
ali nije ostajao bez kulture. I upravo ga je kultura održala, od srednjovekovnih
manastira do velikih ikonopisaca i slikara, pesnika, svih prepisivača knjiga –
velikih umetnika našeg vremena.“
Dr Kosta Vuković istakao je: Nije prvi put da organizujemo izložbu savremenog
slikara. Bile su ovde izložbe Milića od Mačve, Veljka Mihajlovića, Zorana
Turkana… Ovom prilikom predstavljamo dela Danila Vuksanovića, koji je ovde
izlagao i 2015. godine, smatrajući da Srpski crkveni muzej u Sentandreji takođe
treba da bude deo obeležavanja velikog jubila – dva veka od osnivanja Matice srpske.“
Dr Tijana Palkovljević Bugarski istakla je: „U godini velikog jubileja Galerija
Matice srpske je svoj celokupan program posvetila predstavljanju istorijata, značaja
i dometa Matice srpske kao najstarije i najvažnije srpske kulturne ustanove. Među
brojnim projektima koje realizujemo u Galeriji, pripremili smo programe koje
predstavljamo izvan granice naše zemlje – u Sentandreji i Banjoj Luci. Izložba koju
večeras otvaramo ukazuje na vrednost i važnost ideja na kojima je Matica srpska
zasnovana, a koje i danas inspirišu umetnike.“
Totmajor Balaž izjavio je: „Sentandreja je dokaz da različite zajednice ne samo da
mogu živeti zajedno, već mogu u međusobno da se obogaćuju. Ovo veče nije posvećeno
samo prošlosti, već i budućnosti.“
Izložbu je svečano otvorila Maja Gojković, predsednica Pokrajinske vlade: „U
vremenu ubrzanog tempa života, izuzetno je važno da znamo da moramo da čuvamo sve
ono što nas podseća ko smo, odakle dolazimo i kakve vrednosti želimo da ostavimo
budućim generacijama. Kultura i umetnost nisu ukras jednog društva, već njegov
temelj, njegovo pamćenje i njegova trajnost. Neka ovaj događaj bude i podsetnik na
važnost negovanja bogatog kulturnog nasleđa i ništa manje njegovog predstavljanja,
kako bismo ga sačuvanog i oplemenjenog predali onima koji dolaze posle nas.“
Izložba predstavlja spoj istorijskih artefakata povezanih sa istorijom Matice
srpske, srpskom likovnom umetnošću i savremenim umetničkim izrazom koji je
nastajao na tim temeljima. Ona obuhvata originalne eksponate, umetnička dela i
štamparske klišee iz kolekcije Galerije Matice srpske, koji su svojim umetničkim i
kulturološkim značajem poslužili kao inspiracija Vuksanoviću u različitim
tehnikama likovnog izražavanja. Ideja izložbe je da ukaže na to da je Matica srpska
svojom istorijom i delatnošću uzor i putokaz savremenim stvaraocima, te da je njena
uloga u kulturnoj istoriji srpskog naroda izuzetna.
Poseban značaj izložbi daje činjenica da se realizuje u prostoru Srpskog crkvenog
muzeja u Sentandreji, instituciji koja neguje tradiciju, a ovom izložbom postaje
prostor prezentacije savremenog stvaralaštva.
Izložba je izvorno realizovana kao autorova doktorska izložba u Galeriji Matice
srpske 2020. godine i nastala je kao (re)interpretacija štamparskih klišea
smeštenih u posebno napravljenom ormanu, čuvanih u Galeriji Matice srpske još od
vremena Muzeja Matice srpske. Na izložbi su savremenim umetničkim sredstvima
obrađeni motivi sa klišea koji su direktno vezani za bogatu istoriju Matice srpske
i Galerije Matice srpske, poput prvog prikaza košnice sa naslovne stranice
Letopisa Matice srpske, klišea grafike Srbi svetitelji Doma Nemanjinog, klišea
sa portretom mladog Save Tekelije i karikature Uroša Predića na kojoj je prikazan
Laza Kostić. Na izložbi će, uz umetnička dela Danila Vuksanovića, biti
predstavljeni i originalni štamparski klišei, kao i digitalne kopije dela iz
kolekcije Galerije Matice srpske.
Izložba će biti otvorena do 20. septembra 2026. godine.
Realizaciju izložbe omogućili su Ministarstvo kulture Republike Srbije,
Pokrajinski sekretarijat za kulturu, javno informisanje i odnose s verskim
zajednicama i Ministarstvo kulture i inovacija Mađarske.
Dr Danilo Vuksanović rođen je 1973. godine u Somboru. Diplomirao je 1998. godine,
magistrirao 2005. godine i doktorirao 2023. godine na Akademija umetnosti u Novom
Sadu. Od 2004. godine zaposlen je u Galeriji Matice srpske gde radi kao pomoćnik
upravnika i viši konzervator-restaurator umetničkog fonda na papiru. Učestvovao je
u realizaciji brojnih izložbenih postavki i projekata iz oblasti zaštite i
prezentacije kulturnog nasleđa, a od 1997. godine priredio je više od pedeset
samostalnih izložbi. Njegov doktorski umetnički projekat pod nazivom Matrica –
materijalni nosilac informacije izvornog umetničkog dela kao povod za nastanak
novog umetničkog dela realizovan je izložbeno u Galeriji Matice srpske pod nazivom
Matrica. Monologija Danila Vuksanovića.
