Projekcija filma
Salvador Dali: U potrazi za besmrtnošću
Četvrtak, 4. septembar u 21.00 sat
Zbog velikog interesovanja iskazanog u toku manifestacije Leto na Trgu galerija
2025, film Salvador Dali: U potrazi za besmrtnošću biće ponovo prikazan u
Galeriji Matice srpske.
Salvador Dali: U potrazi za besmrtnošću je dokumentarni film iz 2018. godine koji
prati život, delo i unutrašnji svet slavnog španskog umetnika. Kroz arhivske
snimke, fotografije i naraciju, film prikazuje Dalijev umetnički razvoj, njegovu
vezu sa Galom i opsesiju večnim životom. Poseban akcenat stavljen je na stvaranje
Teatro-Museo Dalí u Figerasu, koji je Dali sam osmislio kao svoje umetničko delo.
Film osvetljava njegovu višeslojnu ličnost – između genija, performera i
provokatora. Ovo je vizuelno bogat portret umetnika koji je živeo da bi ostavio trag
van vremena.
Priča o slici
Predrag Milosavljević, Milošev konak na Topčideru
Nenad Vojnović, sekretar, Milica Milošević, muzejska edukatorka i msr Uroš
Mirić, konzervator
Petak, 5. septembar u 19.00 sati
Krajem 2024. godine u konzervatorski atelje stigla je slika Predraga Milosavljevića
Milošev konak na Topčideru iz fonda Ministarstva spoljnih poslova Republike
Srbije u cilju restauracije. Konzervatorski tim GMS vratio je stari sjaj ovom
monumentalnom platnu i ovim radom nastavljena je dugogodišnja saradnja sa
Ministarstvom spoljašnjih poslova i Galerije Matice srpske. Slika nam pruža
pogled na jesenji pejzaž u čijem središtu se nalazi konak kneza Miloša. Pored
brojnih prikaza veduta na delima Peđe Milosavljevića, od Pariza i njegovih limenih
krovova, terasa obogaćenih cvećem i fasadnim dekoracijama, pa sve do beogradskih
ulica i toponima, predstava konaka zauzima simbolično mesto. Stoga, nije
iznenađujuće da je ova slika odabrana da, pored brojnih umetnika modernizma,
predstavlja Jugoslaviju na Venecijanskom bijenalu 1940. godine.
O saradnji GMS i Ministarstva spoljašnjih poslova govoriće sekretar Nenad
Vojnović, o umetniku i slici muzejska edukatorka Milica Milošević, a o procesu
restauracije konzervator msr Uroš Mirić.
Nakon premijernog prikazivanja na predavanju, slika će biti izložena u Sobi za
prepuštanje umetnosti u GMS.
Kustoska vođenja kroz stalnu postavku
Identitet kolekcije
Vanja Ostojić, muzejska edukatorka
Subota, 6. septembar u 13.00 i 17.00 sati
Na život Galerije Matice srpske presudno su uticali pojedini događaji: odluka o
osnivanju Muzeuma u okviru Matice srpske 1847. godine, preseljenje Matice srpske u
Novi Sad 1864, otvaranje Muzeja za javnost 1933, osamostaljenje i izdvajanje u
samostalnu ustanovu 1947, potpuna profesionalizacija i otvaranje stalne postavke u
današnjoj zgradi 1958. i, konačno, sticanje statusa nacionalne galerije 2006. godine
nakon obnove samostalnosti Republike Srbije. Na tom putu, od Pešte do Novog Sada,
kolekcija je menjala svoje identitete od zbirke portreta znamenitih Srba, preko
sakupljanja istorijskih i religioznih kompozicija, do usmeravanja ka savremenim
stvaraocima.
Pred odabranim umetničkim delima u modulu Identitet kolekcije upoznajte
biografiju ustanove i načine građenja muzejske kolekcije kroz delatnost stipendista,
dobrotvora i darodavaca koji su na specifičan način oblikovali tok srpske
umetnosti.
Kustoska vođenja kroz stalnu postavku
Hronologija srpske umetnosti
Dr Aleksandra Čelovski, kustoskinja
Nedelja, 7. septembar u 13.00 i 17.00 sati
Srpska kultura XVIII veka neraskidivo je vezana za religioznu umetnost kao simbol
verskog identiteta. Najuticajniji društveni protagonisti toga doba vezani su za
crkvu, te su umetničke mecene ovog perioda visoki pravoslavni jerarsi Srpske
pravoslavne crkve i oko njih okupljeno plemstvo i bogato građanstvo. Njihov pogled
na svet i želja za učvršćenjem nacionalnog identiteta usmeravaju i umetničke
tokove. Otud umetnost XVIII veka možemo sagledati kroz vodeće društvene ideje koje
su usvajali patroni srpske kulture: Seoba srpskog naroda 1690. na teritoriju
Habzburške monarhije podstakla je početak velikih promena i prihvatanje barokne
kulture koja se manifestuje kroz popularizaciju grafike, zabranu rada zografa, kao i
pojavu portreta i autoportreta.
Na srpsku umetnost u XIX veku uticale su okolnosti određene životom srpskog
naroda u okvirima Habzburške monarhije i Osmanskog carstva. To je period obeležen
oslobodilačkom borbom, težnjom ka ujedinjenju srpskog naroda i formiranjem
samostalne države. Umetničko stvaralaštvo oblikovano je iskustvima autora
školovanih na evropskim likovnim akademijama i školama. Kao odraz aktuelnih
istorijskih prilika i nacionalnih težnji srpskog naroda u umetnosti se pojavljuju
teme i ličnosti iz srednjovekovne istorije, kao i važni događaji i heroji iz bliske
prošlosti i savremenog doba.
Tokom XIX veka novoformirano srpsko građanstvo, evropeizirano i finansijski
osnaženo, postalo je nosilac društvenih promena i naručilac umetničkih dela.
Potreba za portretima raste zbog želje nove klase za isticanjem društvenog statusa i
javne reprezentacije. Uz portretno slikarstvo u srpskoj umetnosti razvijaju se i nove
teme: mrtva priroda, pejzaž, akt i žanr-kompozicija. Umetnici su usvajali nove ideje
iz evropskog slikarstva tokom školovanja na likovnim akademijama u Beču i
Minhenu.
Tokom XX veka srpska umetnost razvijala se u snažnom dijalogu između evropske
modernosti i lokalnih osobenosti. Umetnost aktivno beleži sliku društva koje se
menja, često ga oštro kritikujući. Početkom XX veka Beč, Minhen, Budimpešta i
Prag smenjuje Pariz kao vodeći centar i uporište novih generacija srpskih umetnika
koje prihvataju i promišljaju ideje impresionizma, ekspresionizma, kubizma,
različite avangarne tendencije, te koncept povratka redu i težnje ka apstraktnom
izrazu.
Upustite se u svet srpske umetnosti od 18. do 20. veka u modulu Hronologija srpske
umetnosti i zapazite kako i na koji način su se nacionalni umetnički tokovi menjali
tokom tri veka srpske kulturne istorije.
