Prateći program izložbe
LAZAR VOZAREVIĆ. GALERIJA U GOSTIMA
Galerija Matice srpske
Predavanje
Maštovne slike, raskinute stvarnosti: Vozarević, Pikaso i ritam novog
vremena
doc. dr Tanja Todorović, Filozofski fakultet u Novom Sadu
petak, 5. decembar u 19.00 sati
Savremena estetika sredine 20. veka obeležena je dubokim otklonom od
tradicionalnog predstavljanja sveta: umetnost više ne pokušava da verno prikaže
realnost, već da pokaže ono što je iza vidljivog — unutrašnje stanje subjekta. U tom
preokretu fragment postaje važniji od naracije, utisak od prikaza, a doživljaj od
forme. U dijalogu Pikasa i Vozarevića postaje vidljiv prelom epohe: telo, figura i
predmet više nisu teme, već povodi da se slikom izrazi ono što je skriveno u svesti,
sećanju i mašti.
Geometrijski oblici — posebno idealne linije i kružni tokovi forme — premda
deluju strogo i racionalno, nisu odraz spoljašnjeg sveta. Idealni krugovi, trouglovi
i prave linije ne postoje u prirodi, već samo u svesti. Zbog toga se na slici pojavljuju
kao znakovi unutrašnjeg reda, kao vizuelni tragovi ideje: geometrija postaje kritika
spoljašnjosti kroz uspostavljanje sveta iznutra. U tom smislu, kontrast između
„emocije“ i „idealne linije“ ne služi da podvuče sukob, već da prikaže tenziju
između iskustva i ideje — između onoga što se oseća i onoga što se zamišlja.
U takvom estetskom obratu impresionizam nije više tradicija svetlosti i
atmosfere, već paradigma unutrašnjeg utiska, trenutačnosti, preliva svesti, „onoga
što se događa u subjektu“. A fragmentarno oblikovanje prostora — tek nagoveštaji
tela, predmeta i figure — otvara put jednoj drugačijoj vremenskoj dimenziji:
„uranjajuće vreme“, u kojem prošlost, sadašnjost i anticipacija nisu strogo odvojeni,
nego se prelivaju jedne u druge. Upravo zbog toga postaje moguć spoj starog i novog,
jedne nelinerane istorije predmeta, gde tradicija više nije suprotstavljena
avangardi, već s njom koegzistira u slojevima svesti.
Iz tih procesa izrasta enformel kao vrhunac anti-reprezentacionizma: materija
postaje nosilac unutrašnjeg života slike, površina se pretvara u polje borbe između
vidljivog i nevidljivog, a umetnost se preobražava u čistu maštu, energiju i trag
egzistencije. Enformel tako ne pripoveda svet — on postaje svet.
Predavanje
Konzervacija enformel i postenformel slika Lazara Vozarevića. Izazovi i
rezultati
Mr Vanja Jovanović, Akademija umetnosti u Novom Sadu
subota, 6. decembar u 17.00 sati
Na predavanju će kroz rad na konzervaciji slika Lazara Vozarevića biti predstavljeni
posebni izazovi u konzervaciji moderne i savremene umetnosti i prilagođavanje
konzervatora promenama umetničke prakse. Multidisciplinarnim istraživanjima
sagledani su svi aspekti od značaja za očuvanje Vozarevićevog dela, kako
specifičnosti materijala slike, tako i njihovog značenja u kontekstu prenošenja
umetničke ideje, ali i procesa degradacije i mogućnosti restauracije i prezentacije
originalne umetničke ideje. U toku svog umetničkog delovanja, Lazar Vozarević
koristio je tradicionalne, kao i inovativne i neslikarske materijale i tehnike.
Polazeći od činjenice da konzervacija u većini slučajeva predstavlja intervenciju u
materijalu, biće istaknuta važnost razumevanja značenja materijala u određenom
umetničkom delu.
O inovativnim rešenjima primenjenim u konzervaciji slika Lazara Vozarevića
govoriće Mr Vanja Jovanović, koja se među prvima posvetila proučavanju tehnike i
problema konzervacije slika enformel i postenformel faze. Decenijsko iskustvo u
radu na istraživanju materijala i tehnika u različitim fazama Vozarevićevog
stvaralaštva, pre svega na delima iz kolekcije Galerije „Lazar Vozarević” u Sremskoj
Mitrovici, i rezultati rada objavljeni u više stručnih i naučnih radova na domaćim
i inostranim konferencijama, biće predstavljeni publici u okviru pratećeg
programa izložbe Lazar Vozarević. Galerija u gostima.
Kustoska vođenja kroz izložbu
Ivana Janjić, kustoskinja i Milica Milošević, muzejska edukatorka
Subota, 6. decembar u 13.00 sati
Nedelja, 7. decembar u 13.00 i 17.00 sati
U okviru izložbe koja obeležava veliki jubilej i predstavlja najpotpuniji pregled
stvaralaštva Lazara Vozarevića, biće organizovana kustoska vođenja. Publika će
imati priliku da, uz stručno vođenje kustosa, upozna različite faze umetnikovog
opusa – od ranih figurativnih radova, preko enformela, do postenformel slika-
reljefa, kao i njegove dijaloge sa delom Pabla Pikasa i nasleđem vizantijske
umetnosti.
Kroz vođenja će posetioci otkriti okolnosti u kojima je Vozarević stvarao, ali i
ključne inspiracije koje su oblikovale njegov autentičan umetnički izraz i učinile
ga jednim od najznačajnijih predstavnika srpskog modernizma.
