Prateći program izložbe
PLEMSTVO U SRPSKOJ VIZUELNOJ KULTURI XVIII VEKA
Galerija Matice srpske, Trg galerija 1, Novi Sad
Razgovor o knjizi Tamo daleko
Manojlo Vukotić, u ime izdavača
Robert Čoban, novinar
Nj. K. V. kneginja Jelisaveta Karađorđević, autorka
Petak, 9. maj u 18.00 sati
U okviru pratećeg programa izložbe Plemstvo u srpskoj vizuelnoj kulturi XVIII veka
biće priređeno posebno veče posvećeno autobiografiji Nj. K. V. kneginje
Jelisavete Karađođević pod nazivom Tamo daleko, koja je objavljeena krajem 2024.
godine. U petak, 9. maja u 18.00 sati publika će moći da se upozna sa životom
plemkinje kroz HH i HHI vek kroz razgovor između novinara Roberta Čobana i
kneginje Jelisavete Karađorđević, dok će prisutne pozdraviti u ime izdavača
Manojlo Vukotić.
U ekskluzivnoj ispovesti kneginje Jelisavete Karađorđević, prvi put iz pera jednog
člana kraljevske porodice, saznajemo šta se događalo u njihovim životima od
trenutka kada su napustili Jugoslaviju, kada je knez Pavle optužen za ratne zločine,
porodici oduzeto državljanstvo, pasoši i imovina, a svakome od njih izričito
zabranjeno da se vrate u zemlju. Ova knjiga je sastavljena od Jelisavetinih dnevnika i
beležaka vođenih kroz dugi niz decenija. Javnost će saznati o tugovanju kneza Pavla za
zemljom, njegovoj smrti, teškom životu i čestim selidbama porodice, ljubavima
princeze, njenim brakovima, deci, slavnim osobama sa kojima se družila i sudbini
jedne „lutalice i avanturistkinje”, kako sebe ponekad naziva.
Jelisaveta Karađorđević, rođena u Beogradu 1936. godine, je jedina ćerka kneza Pavla
Karađorđevića i kneginje Olge od Grčke i Danske, koja je odrastala uz dvojicu starije
braće kneza Aleksandra i kneza Nikolu. U srodstvu je sa španskom kraljicom Sofijom
i Čarlsom, kraljem Ujedinjenog Kraljevstva, te je tako dalji naslednik britanskog
prestola. Školovala se u Južnoj Africi, Ujedinjenom Kraljevstvu i Švajcarskoj, a
diplomirala je istoriju umetnosti u Parizu. Njen život obeležila su tri braka iz
kojih ima troje dece. Zahvaljujući njenom trudu i zalaganju, knez Pavle je
rehabilitovan, a potom su njeni roditelji i brat Nikola, preneti iz Švajcarske i
sahranjeni u crkvi Svetog Đorđa na Oplencu, gde se nalazi grobnica porodice
Karađorđević.
„Važno je govoriti istinu, braniti je i boriti se za nju. To je jedan od motiva koji su
me vodili i u poduhvatu pisanja autobiografije.“ – Nj. K. V. kneginja Jelisaveta
Karađorđević
Kustoska vođenja kroz stalnu postavku
Identitet kolekcije
subota i nedelja, 10. i 11. maj, u 13.00 i 17.00 sati
Vode: dr Tijana Palkovljević Bugarski, upravnica GMS i dr Snežana Mišić,
muzejska savetnica
Svaka ustanova satkana je od određenih osobenosti koje je čine jedinstvenom. Mesto i
ulogu Galerije Matice srpske u istoriji srpske kulture i mreži muzejskih ustanova
definisalo je nekoliko odrednica: jedinstvena biografija i činjenica da je to jedina
nacionalna ustanova kulture čiji osnivač nije država nego najstarije srpsko društvo
Matica srpska. Istorijat Galerije Matice srpske čini skup ličnosti i događaja u
periodu od 1847. godine kada je doneta odluka o formiranju Muzeuma u okviru Matice
srpske preko preseljenja Matice srpske u Novi Sad 1864. godine, otvaranja Muzeja za
javnost 1933. godine, osamostaljenja i izdvajanja u samostalnu ustanovu 1947. i
konačno, potpune profesionalizacije 1958. godine sa stalnom postavkom u sopstvenoj
zgradi u kojoj se i danas nalazi.
Pred odabranim umetničkim delima publika će imati priliku da kroz kustoska
vođenja upozna biografiju ustanove i modele popunjavanja kolekcije kroz delatnost
stipendista, dobrotvora i darodavaca. Takođe, upoznaće se sa pulsom kolekcije –
najvrednijim delima i saznaće kakve se dragocenosti čuvaju u Riznici i Kabinetu
retkosti.
Koncert u dva termina
BOWRAIN
petak, 9. maj u 20.30 sati
subota, 10. maj u 18.00 sati
Galerija Matice srpske
U dva termina u prostoru Galerije Matice srpske publiku očekuju jedinstveni
koncerti slovenačkog kompozitora Tinea Grgureviča, poznatog pod umetničkim
imenom Bowrain. Prvi koncert će se održati u petak, 9. maja u 20.30, drugi u
subotu, 10. maja u 18.00 sati, a ulaz na oba koncerta je besplatan.
Tine Grgurevič (rođen 1983. godine u Ljubljani), Bowrain, slovenački je
kompozitor, pijanista i muzički producent. Od 2014. godine, kada je objavio svoj
debi album Far Out, Bowrain fascinira publiku svojom nekonvencionalnom
muzikom, koja spaja klavir, kompoziciju, vokale, di-džejing i produkciju. Njegova
muzika prkosi žanrovskim ograničenjima i obuhvata klasičnu i džez muziku,
ambijentalnu, elektronsku, etno i indi-pop muziku. Ovaj album je 2017. godine
pratio Distracted — sadržajno angažovano muzičko delo koje odgovara na izazove
tog vremena, kako političke (Saudade, Asil, Refugee), tako i društvene (Time,
Continuum, Home), s klavirom u srži intimnosti samog albuma. U januaru 2020.
Bowrain je predstavio grandiozan muzički projekat pod nazivom 2020 Seconds
Alive, zamišljen kao putovanje kroz njegov život i muzičke stanice, s naglaskom
na saradnju sa južnoafričkim bendom The Brother Moves On. Ovaj projekat je
snažno bio pod uticajem njegove jednomesečne umetničke rezidencije u
Johanesburgu u decembru 2019. godine. U 2022. godini Bowrain je objavio dva
kolaborativna albuma — Not Exactly Lost i BLOOM, koje je stvorio zajedno sa
muzičarem i slikarom Lukom Uršičem – KALU, i multimedijalnim umetnikom
JAŠA-om.
U aprilu 2023. godine, objavio je solo album pod nazivom Heal Me, koji je snimljen
i miksovan u studiju Vox – Ton u Berlinu, pod vođstvom Sajmona Gofa. Pored
svojih albuma, objavio je i nekoliko singlova i EP izdanja, kao i muziku za dela
iz oblasti vizuelnih umetnosti, izvođačkih umetnosti i pozorišta. Nastupa na
međunarodnom nivou — najčešće u Evropi, ali je nastupao i u Sjedinjenim
Američkim Državama i Južnoj Africi. Bowrain-ovi nastupi uživo su prijatno
nepredvidivi.
