Izložba
SPORT U UMETNOSTI. UMETNOST SPORTA
Galerija Matice srpske, Trg galerija 1, Novi Sad
16. maj – 24. avgust 2025. godine
Nakon izuzetno uspešnog predstavljanja izložbe u Kulturnom centru Srbije u
Parizu, Muzeju savremene umjetnosti Republike Srpske u Banja Luci i Muzeju
Hercegovine u Trebinju, izložba Sport u umetnosti. Umetnost sporta svečano je
otvorena u petak, 16. maja u 20.00 sati u Galeriji Matice srpske.
Na otvaranju su se prisutnima obratili dr Tijana Palkovljević Bugarski,
upravnica GMS, mr Neda Knežević, direktorka Muzeja Jugoslavije i Dušan
Domović Bulut, košarkaš i Olimpijac.
Dr Tijana Palkovljević Bugarski pozdravila je publiku rečima: „Izložba koju
večeras otvaramo nastala je prošle godine kada smo bili inspirisani najvećim
sportskim događajem u Parizu, centru svetske umetnosti. Tada nam se rodila ideja da
napravimo muzejsku reprezentaciju Srbije koja će na OI nastupiti u posebnoj
disciplini likovne umetnosti.“
Mr Neda Knežević rekla je nešto više o izložbi: „Publika će u GMS do kraja
avgusta, a kasnije u Muzeju Jugoslavije, moći da vidi 44 umetnička dela kao i brojne
predmete. Najstarija slika je iz 1858. godine, a ovde je predstavljena putem novih
tehnologija. Najmlađe delo je iz 2018. godine, rad Uroša Đurića koji je večeras ovde
sa nama.“
Dušan Domović Bulut otvorio je izložbu rečima: „Imao sam čast da često
nastupam za reprezentaciju Srbije u basketu, te tako i da zajedno sa timom osvojim
bronzano odličje na Olimpijskim igrama u Tokiju. Večeras sam dobio priliku da
nastupim na drugačijem terenu – muzejskom i umetničkom, što je za sportiste izuzetno
retka prilika. Olimpijske igre posmatrao sam sa sportskog terena ili sa tribina, a
večeras imamo priliku da sport posmatramo kroz perspektivu brojnih umetnika u
jedinstvenom prostoru Galerije Matice srpske.“
Olimpijske igre su još od antičkih vremena uticale na društvena zbivanja i
trajno se utkale u kulturu evropskog kontinenta. One su zaustavljale ratove i
postavljale sportska nadmetanja ispred oružja, nauke i trgovine. Takmičari sportskog
duha bili su i ostali primer ljudi plemenitih vrlina i najvećih humanih
vrednosti, spojivši u sebi harmoniju telesnih i umnih veština. Umetnost je takve
vrednosti uvažavala, pratila i učinila ih trajnim kroz brojne uzorne predstave
antičkih sportista u duhu čuvene latinske izreke Mens sana in corpore sano.
Prošlogodišnje održavanje Olimpijskih igara u Parizu, gradu umetnosti, podstaklo
nas je da u kolekcijama srpskih muzeja tragamo za umetničkim delima i muzejskim
predmetima sa predstavama sporta i sportskih aktivnosti, kao i da kroz odabrane
muzejske predmete prikažemo jedan mogući pogled na sportsko-umetnički identitet
srpskog naroda.
Izložba Sport u umetnosti. Umetnost sporta broji preko 40 umetničkih
dela i predmeta nastalih u periodu od 1858. do 2018. godine. Na izložbi će biti
predstavljena odabrana dela iz kolekcije Galerije Matice srpske, Muzeja savremene
umjetnosti Republike Srpske, Muzeja Jugoslavije, Galerije slika „Sava Šumanovićˮ u
Šidu, Muzeja savremene umetnosti u Beogradu, Galerije Srpske akademije nauka i
umetnosti i Kuće Legata u Beogradu. Odabrane radove potpisuju umetnici Sava
Šumanović, Ivan Radović, Petar Dobrović, Ivan Tabaković, Steva Todorović, Petar
Omčikus, Dušan Todorović, Bojan Bem, Uroš Đurić i Tomislav Peternek, ali i
Henri Mur, Endi Vorhol, Saj Tvombli, Mikelanđelo Pistoleto, Gotfrid Helnvajn i
Džejms Rozenkvist. Takođe, publika će imati priliku da vidi i sportske rekvizite,
medalje i fotografije iz kolekcije Muzeja Jugoslavije i umetničke fotografije iz
Muzeja savremene umetnosti u Beogradu, koji svedoče o učešću srpskih i
jugoslovenskih sportista na pređašnjim Olimpijskim igrama i o organizaciji
najvećih sportskih manifestacija u ondašnjoj državi.
Na izložbi će putem novih modernih tehnologija biti predstavljena i
najstarija predstava sporta na čuvenoj slici Prvo srpsko gimnastičko društvo iz
1858. godine slikara Stevana Todorovića iz kolekcije Narodnog muzeja Srbije.
„Nema sumnje da je kao fenomen modernosti tokom dvadesetog veka
sport fascinirao brojne stvaraoce. Sport je istovremeno uspeo da se
izdigne iznad puke „tematske“ preokupacije umetnika. Sport u
umetnosti trasirao je put ka umetnosti sporta. Ili je možda bilo
obrnuto? Upravo o ovoj dijalektici svedočiće posetioci izložbe u
Parizu, a Kulturni centar Srbije biće obavezna stanica između dva
sportska događaja. Jer, u Parizu se ne može bez umetnosti, čak i kada
se čini da
će joj sport „oduzeti“ prvo mesto.“ – iz recenzije prof. dr Dijane
Metlić, istoričarke umetnosti.
Pripremom ove izložbe oformljena je „muzejska reprezentacijaˮ koja je, kroz
jedinstven odabir umetničkih dela i muzejskih predmeta, na Olimpijskim igrama u
Parizu prošle godine nastupila u disciplini umetnost sa temom sporta u srpskim
muzejskim kolekcijama i ukazala na važnost kulturne diplomatije.
Realizacija izložbe je rezultat saradnje između Galerije Matice srpske,
Muzeja Jugoslavije, Muzeja savremene umjetnosti Republike Srpke i Muzeja savremene
umetnosti u Beogradu. Izložbu Sport u umetnosti. Umetnost sporta prati srpsko-
francuski istoimeni katalog sa uvodnim tekstom dr Tijane Palkovljević Bugarski,
upravnice Galerije Matice srpske i mr Nede Knežević, direktorke Muzeja
Jugoslavije, koje su ujedno i koordinatorke projekta. Autorske tekstove potpisuju
prof. dr Simona Čupić, istoričarka umetnosti i prof. dr Sarita Vujković,
direktorka Muzeja savremene umjetnosti Republike Srpske, koje su autorke izložbe.
Stručni saradnici na realizaaciji izložbe su msr Nikola Ivanović, kustos Galerije
Matice srpske i Radovan Cukić, viši kustos Muzeja Jugoslavije.
Ministarstvo kulture Republike Srbije omogućilo je realizaciju kataloga i
izložbe, a podršku je pružio Francuski institut u Srbiji. Pokrovitelj izložbe je
DDOR osiguranje Novi Sad, koje je i zvanično osiguranje Olimpijskog tima Srbije.
