Izložba
UROŠ PREDIĆ U SENTANDREJI
Galerija Matice srpske
19. jun – 30. avgust 2026. godine
U godini jubileja dva veka od osnivanja Matice srpske, Galerija Matice srpske je u saradnji
sa Srpskim crkvenim muzejom u Sentandreji pripremila dve izložbe. Izložbu Mat(r)ica
za dva veka jubileja autora dr Danila Vuksanovića svečano smo otvorili u maju u
Sentandreji, dok će tokom trajanja te izložbe u Galeriji Matice srpske biti predstavljena
izložba Uroš Predić u Sentandreji.
Na otvaranju izložbe su govorili dr Tijana Palkovljević Bugarski, upravnica GMS i dr
Kosta Vuković, direktor Srpskog crkvenog muzeja u Sentandreji.
Dr Tijana Palkovljević Bugarski pozdravila je prisutne: „Galerija Matice srpske je pre
nekoliko godina priredila veliku monografsku izložbu o Urošu Prediću koju su
zajednički realizovali kolega Igor Borozan i koleginica Snežana Mišić. Tada su zaista
napravljena velika istraživanja i činilo nam se da smo te 2022. predstavili javnosti sve
ono što se zna o Urošu Prediću, a onda se, sasvim iznenada, u Sentandreji, pojavila jedna
nova slika, jedno delo koje premijerno predstavljamo novosadskoj publici, delo koje nije
samo ikona i predstava Sv. Đorđa nego i mnogo više od toga. To je delo koje govori o vezama
Uroša Predića sa Sentandrejom, o vezama Uroša Predića i porodice Vujić, o porodici
Vujić i njenom mestu u Sentandreji.“
Više o slici govorio je dr Kosta Vuković: „Poznato je da je cvetno doba Sentandreje ipak
taj 18. vek, period posle Velike seobe Srba. Tu se formirao jedan bogat, dobrostojeći
građanski sloj, a predstavnici tog sloja bili su trgovci. Srba je u 19. veku u Sentandreji
bivalo već sve manje i manje, ali mi smo znali za Stevu Vujića, Sentandrejca koji je bio
trgovac, a jedno vreme i predsednik crkvene opštine. Jedno vreme imao je radnju na glavnom
trgu Sentandreje i sa velikim slovima na mađarskom jeziku bilo je ispisano Radnja Steve
Vujića. Međutim ni slutili nismo da ta porodica krije jedno delo Uroša Predića i da
postoje bliske veze između porodice Vujić i porodice Predić. Kada je Rita Vujić, unuka
Steve Vujića poklonila ovo delo muzeju naša namera je bila da istražimo taj porodični
kontekst. Ona je delo Uroša Predića poklonila Srpskom crkvenom muzeju iz tog ličnog
segmenta, da ostane sećanje na tu značajnu sentandrejsku porodicu.“
U vlasništvo Muzeja Srpske pravoslavne eparhije budimske putem poklona 2023. godine
dospelo je jedno izuzetno vredno delo koje se na osoben način vezuje za Sentandreju i njenu
istoriju. Radi se o slici jednog od najistaknutijih srpskih slikara Uroša Predića
(1857–1953) sa predstavom Svetog Georgija koja je nastala 1902. godine i koju je Predić
poklonio sentandrejskom trgovcu Stevanu Vujiću i njegovoj supruzi Olgi povodom venčanja
i porodične slave. Naime, Vujićeva supruga Olga Barić, rodom iz Pančeva, bila je u
srodstvu sa Urošem Predićem.
Na jesen 2024. godine predstavljena je posebna tematska izložba u Sentandreji na kojoj su,
pored slike Uroša Predića, bili izloženi i određeni porodični dokumenti i fotografije
Stevana Vujića i Olge Barić. Slika Uroša Predića je već više od jednog veka čuvana u
Sentandreji i činila je dragoceno blago sentandrejske porodice Vujić. Za postojanje tog
Predićevog rada u naučnoj javnosti, sve donedavno, nije se ni znalo, međutim, naporima
Muzeja u Sentandreji i zahvaljujući saradnji sa Galerijom Matice srpske, ova slika biće
prvi put izložena u Srbiji i dostupna široj javnosti. Svako novopronađeno delo Uroša
Predića postaje osnov za novu priču koja, zasnovana na bogatoj arhivskoj dokumentaciji i
istorijskoj građi, nadopunjuje sliku o srpskom građanskom životu krajem 19. i tokom prve
polovine 20. veka. Ova izložba tako prenosi priču o jednoj porodici i njihovoj ikoni, kao i
o putevima kojima su se – slika i porodica – zajedno kretale kroz vreme i prostor. Takođe,
ona svedoči i o visokorazvijenoj svesti potomaka da porodičnu ikonu, koja uistinu
predstavlja i nacionalno kulturno dobro, poklone Srpskom crkvenom muzeju u Sentandreji
koji baštini i od zaborava čuva srpsku umetnost i kulturu na prostoru današnje Mađarske.
Stevan Vujić je imao trgovačku radnju na glavnom trgu Sentandreje, a posle je imao nekoliko
trgovina i u Budimpešti. On je jedno vreme bio i predsednik Srpske crkvene opštine u
Sentandreji. Sliku Uroša Predića poklonila je Srpskom crkvenom muzeju u Sentandreji
unuka Stevana Vujića, Rita, sa željom da se ona sačuva za buduća pokolenja i da svedoči o
srpskoj zajednici i o porodici Vujić u Sentandreji.
Autori izložbe su dr Kosta Vuković, direktor Srpskog crkvenog muzeja u Sentandreji i dr
Snežana Mišić, muzejska savetnica Galerije Matice srpske.
Slika sa predstavom Svetog Georgija, zajedno sa dokumentarnim fotografijama i
materijalom, biće izložena u Sobi za prepuštanje umetnosti u Galeriji Matice srpske do
30. avgusta 2026. godine.
