Prateći program izložbe
UMETNOST U SLUŽBI VERE: SJAJ I SLAVA KARLOVAČKE
MITROPOLIJE
Predavanje
Srpska crkva u državama rane moderne Evrope
Dr Nebojša Šuletić, Balkanološki institut SANU
Petak, 7. avgust u 19.00 sati
Rani novi vek bio je doba konfesionalnih država, u kojima se slobodno i javno
ispovedala samo jedna — državna vera. Druge verske grupe mogle su da obavljaju
obrede uz pismenu dozvolu vlasti, pod zakonom propisanim i kontrolisanim
uslovima. U razdoblju između početka XVI i kraja XVIII stoleća većina vernika i
klirika Srpske pravoslavne crkve živela je na teritorijama Osmanskog carstva,
Kraljevine Ugarske i Mletačke republike. Svaka od tih država predstavljala je
osoben verski i pravno-politički prostor, u kojem je status Srpske crkve bio uređen
na drugačiji način. Na predavanju će biti predstavljeno sedam modela tolerancije
srpskog pravoslavlja u državama rane moderne Evrope. Među njima se po širini
darovanih prava i sloboda izdvaja habzburški privilegijalni model, na čijim je
načelima bila obrazovana Karlovačka mitropolija.
Stručna tumačenja izložbe
Milica Čairović, studentkinja istorije umetnosti
Subota, 8. avgust u 13.00 i 17.00 sati
Izložba Umetnost u službi vere: sjaj i slava Karlovačke mitropolije otvara priču
o jednoj od najvažnijih crkvenih i kulturnih institucija kod Srba u novovekovnom
periodu i o svetu koji se oko nje gradio više od tri veka.
Kroz izložena dela, prati se jedan dug i složen put – od skromnih ikona, do
raskošnih ikonostasa, razvijenog portretnog slikarstva i umetnosti koja je nosila i
duhovnu i društvenu poruku svog vremena. To je umetnost koja nije nastala samo kao
izraz vere, već i kao način da se sačuva identitet, istorija i položaj jedne zajednice u
okvirima Habzburške monarhije. U njoj se prepoznaju različiti uticaji evropskih
umetničkih centara, ali i jasan kontinuitet pravoslavne tradicije, koja je te uticaje
prilagođavala sopstvenom vizuelnom jeziku. Stručna vođenja vikendom će vas voditi
kroz tu priču – kroz promene, slojeve i značenja koja se kriju iza izloženih dela.
Prateći program izložbe
UROŠ PREDIĆ U SENTANDREJI
Autorska vođenja kroz izložbu
Dr Snežana Mišić, muzejska savetnica
nedelja, 9. avgust u 13.00 i 17.00 sati
Osim rada na ikonostasima Uroš Predić je naslikao i veliki broj pojedinačnih ikona,
uglavnom slavksih, porodičnih, ostajući kad god je mogao dosledan svom stilskom izrazu.
Naročito se cviklus predstava Svetog Đorđa, kojeg slikar, varirajući ikonografska
rešenja, prikazuje između teatralnog trijumfa i setnog prikaza Hristovog vojnika, poima
kao manifestacioni simbol hrišćanstva. Ne računajući predstave Svetog Đorđa izvedene
za ikonostase, Uroš Predić je, prema ličnom popisu radova, naslikao oko četrdesetak
svetiteljevih predstava, koristeći različite ikonografske obrasce, najčešće – Sveti
Đorđe „pešak“ i Sveti Đorđe s aždajom, konjem i princezom.
Vođenja će se održati u nedelju u 13.00 i 17.00 sati.
